Yapay zekâ metninde doğrulama

Üretken modeller kurumsal metin üretiminde hızlıdır ve çoğu zaman temiz yazar. Risk, yazının kötü olması değil; doğru görünen ama kaynağı olmayan bir cümlenin metne girmesidir. 'Sektörün lideri', 'binlerce müşteri', 'kuruluşundan bu yana 40 yıl' gibi ifadeler bir anda belirir ve kimse nereden geldiğini sormaz.

Türkiye'de bu yalnızca itibar değil mevzuat meselesi. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, ispatlanamayan üstünlük iddialarını ve gerçek olmayan referansları açıkça yasaklar. Metni kimin yazdığı — insan ya da model — bu sorumluluğu değiştirmez.

Pratik çözüm, üretim akışına tek bir kural koymak: rakam, tarih, unvan ve referans yalnızca bir kaynağa dayanıyorsa metne girer. Kaynak yoksa cümle yazılmaz; yerine 'bulunamadı' notu bırakılır ve müşteriye sorulur. Bu kural uygulanınca metin kısalır ama savunulabilir hâle gelir.

İkinci kural, modelin kendi çıktısını doğrulamamasıdır. Aynı modele 'bu doğru mu' diye sormak, aynı varsayımı ikinci kez üretmekten başka bir şey değildir. Doğrulama bağımsız bir kaynaktan yapılır: şirketin kendi belgesi, resmî kayıt, ölçülmüş bir rapor.

Üçüncüsü iz bırakmaktır. Hangi cümlenin hangi belgeden geldiği not edilirse, altı ay sonra 'bunu nereden yazmıştık' sorusu bir dakikada cevaplanır. Aksi hâlde metin, kendi kaynağını kaybetmiş bir iddia yığınına döner.